Skip to main content

Bài 10: ABSTRACT FACTORY PATTERN

1. Abstract Factory Pattern​

1.1. Ý tưởng​

  • Abstract Factory là mẫu thiết kế giúp tạo ra một nhóm (family) đối tượng liên quan mà không cần chỉ rõ class cụ thể.
  • Client chỉ việc gọi factory, factory sẽ quyết định trả về những object nào cho phù hợp.
  • Khác với Factory Method (chỉ tạo 1 sản phẩm), Abstract Factory thường tạo ra nhiều sản phẩm cùng họ để đảm bảo tính đồng bộ.

1.2. Ví dụ ngoài đời​

  • Quán nước có combo:

    • Hãng A: Coca + Nước cam.
    • Hãng B: Pepsi + Nước táo. 👉 Khách chỉ cần chọn hãng, sẽ có nguyên combo đồ uống phù hợp.

  • Trong phần mềm: UI Toolkit đa nền tảng.

    • WindowsFactory tạo Button & Checkbox theo style Windows.
    • MacFactory tạo Button & Checkbox theo style MacOS.

1.3. Code Python minh họa​

from abc import ABC, abstractmethod

# ----- Abstract Product -----
class SoftDrink(ABC):
    @abstractmethod
    def drink(self): pass

class Juice(ABC):
    @abstractmethod
    def drink(self): pass


# ----- Concrete Product cho Hãng A -----
class Coca(SoftDrink):
    def drink(self):
        print("Uống Coca của hãng A")

class OrangeJuice(Juice):
    def drink(self):
        print("Uống nước cam của hãng A")


# ----- Concrete Product cho Hãng B -----
class Pepsi(SoftDrink):
    def drink(self):
        print("Uống Pepsi của hãng B")

class AppleJuice(Juice):
    def drink(self):
        print("Uống nước táo của hãng B")


# ----- Abstract Factory -----
class DrinkFactory(ABC):
    @abstractmethod
    def create_soft_drink(self): pass

    @abstractmethod
    def create_juice(self): pass


# ----- Concrete Factory -----
class FactoryA(DrinkFactory):
    def create_soft_drink(self):
        return Coca()
    def create_juice(self):
        return OrangeJuice()

class FactoryB(DrinkFactory):
    def create_soft_drink(self):
        return Pepsi()
    def create_juice(self):
        return AppleJuice()


# ----- Client -----
def order(factory: DrinkFactory):
    drink1 = factory.create_soft_drink()
    drink2 = factory.create_juice()
    drink1.drink()
    drink2.drink()


# ----- Test -----
print("Khách chọn hãng A:")
order(FactoryA())

print("\nKhách chọn hãng B:")
order(FactoryB())

1.4. Bài tập cho học viên​

  • Viết chương trình Abstract Factory mô phỏng nhà hàng phở:

    • Factory Hà Nội: Phở bò Hà Nội + Nem rán.
    • Factory Sài Gòn: Phở gà Sài Gòn + Gỏi cuốn.

  • Viết class, factory và client code in ra món ăn tương ứng khi khách chọn vùng miền.

2. So sánh với các pattern khác​

  • Factory Method: chỉ tạo 1 sản phẩm → linh hoạt nhưng chưa đảm bảo tính đồng bộ giữa nhiều sản phẩm.
  • Abstract Factory: tạo cả nhóm sản phẩm liên quan → đảm bảo sự nhất quán (ví dụ: toàn bộ UI theo style Windows hoặc Mac).
  • Singleton: hoàn toàn khác → dùng để đảm bảo chỉ có 1 instance duy nhất trong hệ thống.

3. Ứng dụng thực tế​

  • Phát triển giao diện đa nền tảng (Windows, MacOS, Linux).
  • Làm game nhiều theme (Ví dụ: theme rừng, theme sa mạc, theme băng tuyết → mỗi theme có hero, quái vật, vũ khí riêng).
  • Xây dựng hệ thống plugin cần các nhóm chức năng đồng bộ.

👉 Tóm gọn:

  • Abstract Factory = gọi combo sản phẩm (thay vì từng món lẻ như Factory Method).
  • Giúp đảm bảo các object được tạo ra phù hợp và đồng bộ với nhau.